Trong gió lạnh mưa phùn ngày cận Tết, danh ca Khánh Ly trở về Hà Nội tham dự một số sự kiện và chuẩn bị cho đêm nhạc
Chuyện tình
vào tháng 3. Bà nói trên đường từ sân bay vào thành phố có nhiều hoa đào, trông "thương ơi là thương". Khánh Ly mê sắc hồng và hương thơm nhẹ của hoa. Ở Mỹ, bà cũng trồng một cây đào trước nhà. Mỗi năm dịp xuân về, hoa nở rộ, gợi chút phong vị quê hương.
Danh ca mơ ước được sống giữa một khu vườn hoa đào, có nhà sàn, suối chảy róc rách và trồng một ít cây sả để chống rắn. "Nếu được ở đó thì vui lắm, cuộc đời như vậy không còn gì tiếc nuối", bà nói.
Bức ảnh Khánh Ly (áo đỏ) và ca sĩ Quang Thành dịp Tết 2014 ở Mỹ bên cây đào nở rộ trước sân nhà do chồng bà chụp.
Không ở lại Việt Nam mừng năm mới, xong việc,
Khánh Ly
sẽ trở về Mỹ. Nhắc tới Tết cổ truyền của dân tộc, danh ca nói: "Hình như tôi ít có Tết lắm". Giống như bao nghệ sĩ khác, đây là khoảng thời gian bà bận rộn với lịch diễn khắp nơi. Danh ca cũng chẳng còn nhớ rõ những ngày xuân ở Đà Lạt, Sài Gòn thuở xưa như thế nào, chỉ biết ngày đó mọi thứ đều đơn giản, êm đềm.
Bà cho rằng qua Mỹ, hương vị Tết từ từ phai nhạt rồi biến mất. Khi còn sống, chồng bà -
ông Hoàng Đoan -
là người chuẩn bị bánh chưng, hoa quả ngày Tết. Giao thừa, cả hai xuất hành hái lộc rồi tự xông nhà mình. Vợ chồng ôm nhau, cái ôm dịch thuât nhẹ nhàng mỗi năm một lần, ăn một miếng bánh rồi về phòng, thế là hết Tết. "Từ ngày chồng mất, tôi cũng bỏ mặc chả làm gì cả", bà nói.
Khánh Ly hiện ở cùng con gái thứ ba và hai chú chó. Mẹ con ăn uống đơn giản, một tuần bà mới đi chợ một lần, có khi cả tháng. Con gái thích đồ ăn nhanh nên bà cũng chẳng chuẩn bị gì, chỉ có hai chiếc bánh chưng do ca sĩ Quang Thành gửi tặng. Các con còn lại ở xa, bận công việc không thể về thăm mẹ. Năm ngoái, danh ca lần đầu thử gói bánh dù không có khuôn.
Danh ca Khánh Ly tại Hà Nội vào ngày giáp Tết Canh Tý 2020. Ảnh:
Hòa Nguyễn
.
Cho rằng cuộc đời không có ai toàn vẹn, vuông tròn, bà tự an ủi mình được nhiều hơn mất và bằng lòng với những gì đang có. Ở tuổi 74, danh ca sung sướng vì vẫn đủ sức rong ruổi khắp mọi miền, được hát và được khán giả yêu thương. "Có người ở tuổi tôi bây giờ muốn ngồi đây với bạn bè cũng không được đâu", bà nói.
Hiện tại, điều Khánh Ly mong mỏi nhất là bình an. "Đến tuổi này rồi, tôi không cần tiền, cần đẹp nữa, chỉ cần bình an thôi. Bình an cho đến khi
nhắm mắt xuôi tay
để không phiền phức tới con cái, bạn bè. Đó là điều hạnh phúc nhất".
Khánh Ly hát 'Hạ trắng'
Khánh Ly hát "Hạ trắng" (nhạc sĩ Trịnh Công Sơn). Video:
VNE.
Bệnh nhân nam, 32 tuổi, ở xã Phú Sơn, huyện Tĩnh Gia, làm việc tại cửa khẩu Móng Cái về quê ăn Tết cùng gia đình. Hai ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân sốt cao, ho, tức ngực, mệt mỏi.
Bệnh nhân nam thứ hai 25 tuổi ở xã Tế Nông, huyện Nông Cống, là lao động từ tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, về quê ăn Tết. Trước khi vào viện 3 ngày, bệnh nhân sốt cao, ho, khó thở, đau họng, đau ngực trái.
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa lập tức thực hiện cách dịch thuât ly điều trị và giám sát theo quy định. Các chỉ số xét nghiệm hiện tại chưa có biểu hiện bất thường, hai bệnh nhân đang được theo dõi chặt chẽ, lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm virus nCoV.
Bệnh nhân nữ được cách ly ngày 24/1 hiện sức khỏe đã ổn định, chưa có kết quả xét nghiệm virus nCoV. Ảnh:
Tô Hà.
Bốn ngày trước đó bệnh viện đã cách ly cô gái mới trở về từ Vũ Hán do bị sốt, nghi ngờ viêm phổi do nCoV. Hiện sức khỏe nữ bệnh nhân đã ổn định, hai ngày nay không còn sốt, chưa có kết quả xét nghiệm virus nCoV.
Tính đến ngày 29/1, Việt Nam có 64 trường hợp nghi nhiễm virus nCoV với dấu hiệu sốt, ho, đến từ vùng dịch, trong đó đang cách ly 39 người. Ngoài ra 56 trường hợp khác sức khỏe bình thường, không có dấu hiệu sốt, ho nhưng vẫn được theo dõi do có tiếp xúc gần với người nghi ngờ bị nhiễm virus nCoV.
Bộ Công an đánh giá, so với Tết Kỷ Hợi năm trước, năm nay tai nạn giao thông giảm cả ba tiêu chí về số vụ 10%, số người chết giảm 5% và số người bị thương giảm 17%. Nhiều địa phương không xảy ra tai nạn giao thông, như: Bắc Ninh, Hà Giang, Khánh Hòa, Kon Tum, Lạng Sơn, Thái Nguyên.
Theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, nguyên nhân tai nạn do lái xe vi phạm nồng độ cồn chiếm 2%; lấn đường 18%; chạy quá tốc độ 6,8%; còn lại đang điều tra. Các vụ tai nạn xảy ra từ buổi tối đến sáng hôm sau chiếm 46%.
Dịp Tết, có hai vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng làm 6 người chết. Tại Đăk Lăk ngày 24/1, xe máy chở ba người đâm vào xe khách đi ngược chiều làm chết ba người trên xe máy. Tại Tây Ninh ngày 28/1, hai xe máy tông nhau làm ba người tử vong.
Xe giường nằm chở khách về quê đón Tết lật khi qua Phú Yên, tối 25/1. Ảnh:
Phạm Đại.
Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cũng cho biết, số vụ nhập viện do tai nạn giao thông giảm dịch thuât 17% so với cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt số vụ liên quan tới nồng độ cồn đã giảm sâu. Tại Bệnh việt Việt Đức, Chợ Rẫy, số bệnh nhân cấp cứu có cồn chỉ chiếm 7-8% số vụ tai nạn, giảm trên 60% so với năm trước.
Cảnh sát giao thông, công an các địa phương đã xử lý hơn 19.900 trường hợp, trong đó hơn 3.100 người vi phạm nồng độ cồn, phạt tiền 19,3 tỷ đồng. Hơn 170 ôtô, 2.650 môtô bị tạm giữ, 2.680 người bị giấy phép lái xe. So với Tết Nguyên đán 2019, số vi phạm xử lý giảm 1.940 trường hợp, tiền phạt tăng 6,6 tỷ đồng.
Tết Canh Tý, người lao động được nghỉ từ ngày 29 tháng chạp đến mùng 5 tháng giêng (ngày 24/1 đến hết 29/1). Bắt đầu từ ngày 1/1, Nghị định 100/2019 về tăng mức xử phạt vi phạm nồng độ cồn có hiệu lực.
Theo đó, chỉ cần có nồng độ cồn vượt mức 0, lái xe sẽ bị phạt. Mức phạt cao nhất với người đi xe đạp là 600.000 đồng; xe máy 8 triệu đồng; ôtô đến 40 triệu đồng, tước giấy phép lái xe 22-24 tháng.
Nghe tiếng xe dừng ở cửa, hơn chục đứa trẻ lớn nhỏ chạy ùa ra đón thầy Nhật. Chúng xúm lại xoa bóp tay chân, massage đầu. Một đứa mang đến cho ông cái áo thun màu chàm nói thủ thỉ: "Người ta cho quần áo, con lựa được cái này cho thầy".
Chúng là những đứa trẻ từ khắp các huyện của tỉnh Gia Lai được ông Nhật mang về nuôi tại ngôi nhà chung ở thôn 1, xã Ia Hlốp, huyện Chư Sê.
Ông Nguyễn Văn Đương, chủ tịch xã Ia Hlốp nói: "Ông Nhật đang nuôi 106 em nhưng không đứa nào bị thất học".
Ông Nhật và bé Đinh Thiên Đức, 11 tháng tuổi. Vừa lọt lòng, bé Đức đã bị bỏ rơi trên rẫy và được ông Nhật mang về nuôi. Bé bị phát hiện bệnh tim bẩm sinh từ khi 2 tháng tuổi, cha nuôi đã phải bán bò để đưa bé đi mổ. Sau hai lần phẫu thuật, đến nay bé Đức đã ổn. Ảnh:
Phan Diệp.
Cái "duyên" giữa ông Nhật và những đứa trẻ bắt đầu từ năm 2005, khi ông Nhật từ Sài Gòn về xã Ia Hlốp nhậm chức linh mục. Ông thường cùng người bạn vào những ngôi làng dịch thuât sâu trong rừng, tìm hiểu đời sống người dân. Một lần, gặp đám ma của người Gia Rai, ông thấy một đứa trẻ đỏ hỏn khóc dữ dội cạnh thi thể người phụ nữ đang chuẩn bị được mai táng. Người bạn đi cùng giải thích, mẹ cháu bé này chết, theo tục của người Gia Rai thì con mới sinh ra phải được chôn theo mẹ.
Nghe xong câu chuyện, ông Nhật lao vào giành lại đứa trẻ từ tay già làng. Sau một hồi thương thảo, già làng chấp nhận đổi đứa trẻ bằng một con heo để cúng Giàng. "Lúc đó tôi chỉ muốn giật lại đứa trẻ để cứu nó chứ không nghĩ gì đến việc sẽ cho ai hay sẽ nuôi nó như thế nào", ông nhớ lại.
Về nhà, người đàn ông độc thân bỡ ngỡ khi ẵm trên tay đứa trẻ hai ngày tuổi đang khóc ngằn ngặt vì khát sữa. Ông bế đến từng nhà trong làng, hỏi thăm những phụ nữ đang cho con bú để xin sữa. Nhiều người không chịu cho vì sợ xui xẻo, họ vắt ra cái chén nhỏ chẳng được bao nhiêu, đút được vài muỗng thì hết, đứa trẻ lại khóc to. "Cũng có người cho bú, nhưng thấy bú nhiều lại sợ hết sữa, nên từ chối cho thêm", ông nhớ lại.
Đứa trẻ gầy gò đen nhẻm, ông Nhật chẳng biết tìm ai để cho làm con nuôi. "Quen hơi, bỗng dưng tôi thấy thương và có cảm giác gắn kết với nó", ông bộc bạch và quyết định giữ lại, đặt tên con là Đinh Hồng Phúc. Vì nhận con nuôi, ông Nhật không thể tiếp tục làm linh mục.
Ba năm sau, nghe người làng nói ở huyện Chư Pưh có hai vợ chồng người Gia Rai vừa qua đời để lại 5 đứa con, đứa lớn 9 tuổi, đứa nhỏ mới 2 tháng. Chạy xe máy hơn 40 km đường rừng, ông chứng kiến cảnh 5 đứa nhỏ đói chẳng có gì ăn, một tuần liền vào rừng mót mủ cao su đổi lấy bánh ăn, ông quyết định dẫn về bọn trẻ về nhà.
Bé Đinh Đức Độ. 5 tháng tuổi. Khi mới đẻ, bé bị bỏ rơi ở cổng nhà thờ xã Ia Hlop. Ảnh:
Phan Diệp.
Để nuôi các con, ngoài trồng cà phê, ông Nhật phải làm thêm đủ nghề. Đầu năm 2008, ông xin được việc chăm người già ở bệnh viện vào ban đêm. Vậy là tối tối, ông khóa cửa để những đứa lớn ở nhà, địu những đứa nhỏ đến viện, trải chiếu ở hành lang cho chúng ngồi chơi. Công việc chăm người bệnh không hề nhẹ nhàng, thậm chí thường xuyên bị quát tháo và mắng chửi thậm tệ. Thấy ông cực quá, những đứa trẻ níu áo khóc lóc nói: "Thầy ơi đừng làm nữa, mình về đi".
Khi chúng lớn hơn, ông Nhật dẫn đàn con lên rẫy. Hết làm cho nhà mình lại đi làm thuê cho những nhà khác. "Dẫn theo để tụi nhỏ biết quý trọng lao động thôi, chứ chúng còn trông nhau, làm được bao nhiêu", ông nhớ lại.
Lũ trẻ hầu hết là người dân tộc, nên ông phải tự học thêm tiếng Gia Rai để hiểu con. "Sau 14 năm, tôi tự hào mình có thể viết đúng chính tả hơn tụi nhỏ", ông nói và luôn khuyến khích các con nói tiếng dân tộc mình, nhắc nhở các con không quên nguồn cội. Bé Hồng Phúc ở với ông từ nhỏ nên không giỏi tiếng dân tộc. Có lần, Phúc tỏ ra coi thường những đứa em ở cùng, ông Nhật giải thích: "Con cũng là người dân tộc, dù con không giỏi tiếng Gia Rai, nhưng máu chảy trong con là máu của núi rừng".
Điều ông Nhật cảm thấy day dứt nhất là chuyện về cậu bé tên Hiệp. Em bị cha mẹ bỏ rơi khi khoảng 6 tháng tuổi. Ông Nhật đem về nuôi một thời gian thì có cặp vợ chồng hiếm muộn đến năn nỉ xin con nuôi. Mong con có được một mái ấm với đủ cha mẹ nên ông đồng ý. Những tháng sau đó, ông vẫn thường đến thăm Hiệp. Sau 7 tháng, ông nhận thấy cứ mỗi lần đến thăm con lại thấy trên người có nhiều vết bầm tím. Hỏi hàng xóm mới vỡ lẽ, Hiệp thường xuyên bị cha mẹ bạo hành. Sau hôm đó, ông quyết định đưa con về. Bây giờ Hiệp đã 5 tuổi, đang học mẫu giáo, ánh mắt em lúc nào cũng buồn, chẳng mấy khi thấy cười. Nhìn Hiệp lặng lẽ bên các anh chị, ông hối hận vì trao con cho người khác. "Nên bây giờ dù thế nào tôi vẫn giữ con bên cạnh. Cực khổ một chút nhưng có được tình thương", ông tâm sự.
Bé Rahlan H' Ưn dân tộc Gia Rai. 6 tuổi (bên trái), được ông Nhật nhận nuôi lúc 1 tuổi, do cha mẹ mất sớm và bé Đinh Thị Thùy Trâm (bên phải), 1 tuổi. Bé Trâm được nhận về từ lúc 4 tháng. Mẹ bé mất sớm, bà ngoại già không nuôi nổi nên đem đến gửi ông Nhật. Ảnh:
Phan Diệp.
Bây giờ, những đứa trẻ đã có một căn nhà khang trang, mỗi đứa có một chiếc giường với chăn ấm để ngủ, không còn lót chiếu ngủ nền đất như trước. Bữa cơm của các em thường ngày chỉ có canh rau và cá khô, chỉ hai ngày cuối tuần mới có thịt. Mấy năm nay những đứa trẻ đã lớn hơn, đã biết tự nấu cơm, dọn dẹp nhà. Đi học về các em học cấp 3 chia nhau nấu cơm, những em cấp 2 thì trông các em nhỏ hơn. Tắm xong, mỗi đứa tự giặt quần áo của mình.
Năm ngoái, một đứa con của ông vừa tốt nghiệp đại học, tưởng chừng ông Nhật sẽ đỡ khổ hơn nhưng đó cũng là lúc ông phát hiện mình bị bệnh u não ác tính. Khi những lần ngất xỉu của ông Nhật đến thường xuyên hơn, những đứa lớn bắt đầu thấy lo lắng. H’Ra, 18 tuổi nói: "Em học xong lớp 12 rồi sẽ đi học nghề. Em không học đại học vì sợ tốn nhiều tiền, tiền đó để thầy mua sữa cho các em nhỏ".
Những đứa trẻ không quen ngủ trưa, sau giờ cơm, chúng rủ nhau ngồi tụm năm tụm ba ngây ngô rỉ tai nhau rằng: "Bệnh của thầy không chữa được". Bọn trẻ không biết làm gì hơn ngoài việc bảo nhau xoa đầu để thầy đỡ đau.
Người đàn ông nuôi 106 đứa trẻ
Ông Đinh Minh Nhật và 106 đứa con. Video:
Phan Diệp.
Sáng 29/1, ngày nghỉ cuối cùng trong dịp Tết Canh Tý 2020, tại phòng hồi sức 1, Khoa dịch thuât Cấp cứu, Bệnh viện Việt Đức có 7 bệnh nhân đang điều trị. Nằm ở chiếc giường đầu tiên là anh Nguyễn Văn Sao, 23 tuổi, quê ở Hòa Bình, đang hôn mê.
Anh bị tai nạn giao thông từ chiều mùng 4 Tết, chuyển qua nhiều cơ sở y tế trước khi đến Bệnh viện Việt Đức. Kết quả chẩn đoán anh có vết thương sọ não, chấn thương vỡ nhãn cầu phải, cần phải phẫu thuật. Nồng độ cồn đo được trong máu của bệnh nhân Sao khi vào viện khá cao.
Anh Sao là một trong 69 bệnh nhân bị tai nạn giao thông có nồng độ cồn nhập Bệnh viện Việt Đức. Hiện, tại khoa Cấp cứu còn 11 trường hợp đang chờ mổ, trong đó có 3 ca chấn thương sọ não.
Bác sĩ Phạm Vũ Hùng, khoa Phẫu thuật nhiễm khuẩn, cho biết số lượng bệnh nhân bị tai nạn giao thông có liên quan nồng độ cồn trong Tết Canh Tý năm nay như bệnh nhân Sao không nhiều.
"Số bệnh nhân liên quan đến bia rượu giảm rất mạnh so với Tết năm ngoái, giảm tới gần 5 lần", bác sĩ Hùng nói.
Cấp cứu cho bệnh nhân Sao tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, ngày 29/1. Ảnh:
V.T
Lượng bệnh nhân khám cấp cứu, mổ cấp cứu, chấn thương sọ não... cũng giảm mạnh. Theo bác sĩ Hùng, đây là hiệu quả của Nghị định 100 và Luật Phòng chống tác hại của rượu bia.
"Các y bác sĩ cũng giảm được áp lực công việc", bác sĩ Hùng nói.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Hùng, điều đáng tiếc là số ca tử vong tăng đáng kể. Tết năm ngoái chỉ có 16 ca thì năm nay lên đến 24 ca, do chấn thương nặng.
Tại Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội), số bệnh nhân tai nạn giao thông nhập viện cũng giảm 5 lần so với năm ngoái, đặc biệt không có trường hợp nào liên quan đến rượu, bia.
Báo cáo nhanh về công tác y tế trong 6 ngày Tết của Bộ Y tế, tính đến sáng mùng 5, có 30.406 ca khám, cấp cứu liên quan đến tai nạn giao thông, giảm 17,8% so với cùng kỳ Tết năm ngoái.
Số ca khám, cấp cứu liên quan đến tai nạn giao thông chiếm 12,7% trong tổng số khám, cấp cứu chung. Trong đó 12.015 trường hợp phải nhập viện điều trị, tăng 4,3% so với cùng kỳ Tết Kỷ Hợi. Có 136 trường hợp tử vong do tai nạn giao thông, bao gồm cả tử vong trên đường đến bệnh viện và tiên lượng tử vong xin về, nhiều hơn 9 ca so với Tết 2019.
Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc (NHC) cho biết đã có thêm 38 ca tử vong vì dịch thuât viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ Corona (nCoV) và thêm 1.737 ca mắc bệnh, tính đến ngày 29/1. Bên cạnh đó, có 170 ca đã được chữa khỏi và xuất viện.
Các chính phủ nước ngoài đang cố gắng đưa công dân rời khỏi khu vực trong bối cảnh số người chết tăng vọt và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về tình trạng lây lan bệnh từ người sang người tại ba quốc gia khác ngoài Trung Quốc, gồm Đức, Việt Nam và Nhật Bản.
Các bác sĩ ở Bệnh viện Trung ương Vũ Hán chăm sóc một bệnh nhân nhiễm viêm phổi cấp. Ảnh:
Reuters
.
Hơn 50 triệu người đang mắc kẹt ở bên trong và xung quanh Vũ Hán, thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, nơi phát hiện ca nhiễm nCoV đầu tiên. Động thái phong tỏa này nhằm mục tiêu ngăn chặn dịch lây lan sang các thành phố khác ở Trung Quốc cũng như những nước khác.
Một số chuyên gia cho rằng nCoV không nguy hiểm như SARS song dịch bệnh vẫn gây hoang mang trên toàn cầu bởi tốc độ lây lan nhanh chóng và còn nhiều thuộc tính về nó hiện chưa rõ ràng, như mức độ gây chết người đến đâu.
Trước diễn biến phức tạp của dịch viêm phổi Vũ Hán, Trung Quốc đang
tân trang bệnh viện
Tiểu Sương Sơn ở Bắc Kinh trong vài ngày qua. Đây là bệnh viện nằm ở ngoại ô Bắc Kinh, được sử dụng nhằm kiểm dịch và điều trị cho các bệnh nhân mắc SARS năm 2003 và được chuyển đổi thành phòng điều trị vào năm 2012.
Thành phố Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, nơi khởi phát dịch viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ corona (nCoV), bị phong tỏa từ hôm qua. 11 triệu dân ngừng tới các ga đường sắt và sân bay. Dịch vụ phà, tàu điện ngầm và xe buýt cũng dừng lại. Cảnh sát kiểm tra các phương tiện ra vào thành phố.
"Đó là quyết định vô cùng quyết liệt, nhưng không hiệu quả", bác sĩ người Canada Neil Rau, chuyên gia về các bệnh truyền nhiễm, đánh giá. "Biện pháp này không thực sự ngăn chặn được những loại virus dễ lây lan. Trong trường hợp virus không dễ lây, biện pháp này quá đà và gây ra sự bất tiện vô cùng lớn".
Cảnh sát đứng gác bên ngoài chợ hải sản Huanan, nơi phát hiện virus nCoV tại Vũ Hán, Trung Quốc hôm nay. Ảnh:
AFP
.
Ngoài Vũ Hán, 7 thành phố khác ở tỉnh Hồ Bắc cũng bị phong tỏa, bao gồm Hoàng Cương, Ngạc Châu, Xích Bích, Tiên Đào, Tiềm Giang, Chi Giang và Lợi Xuyên. Tại thủ đô Bắc Kinh, giới chức đã
hủy hàng loạt
sự kiện lớn dịp Tết Nguyên đán để "ngăn chặn và phòng ngừa dịch". Tử Cấm Thành cũng đóng cửa từ hôm nay để tránh lây lan bệnh.
Bác sĩ Rau cho rằng những biện pháp này có khả năng khiến người dân nghĩ mọi thứ tồi tệ hơn so với thực tế. "Không chỉ Vũ Hán, nó thậm chí sẽ gây hậu quả tiêu cực về kinh tế với ngành du lịch Trung Quốc", ông cho hay.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus nCoV đã lan sang nhiều quốc gia như Trung tâm dịch thuật Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Singapore và Việt Nam. 25 người tử vong và hơn 830 ca nhiễm bệnh. WHO gọi đây là "tình trạng khẩn cấp ở Trung Quốc", nhưng vẫn
chưa trở thành mối lo ngại toàn cầu
.
Bác sĩ Isaac Bogoch, nhà nghiên cứu về bệnh truyền nhiễm và sức khỏe toàn cầu tại Viện Nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Toronto, cho biết lệnh phong tỏa tại Vũ Hán, thành phố 11 triệu dân ở miền trung Trung Quốc, là "chưa từng thấy".
"Tôi chưa từng biết tới lệnh cấm di chuyển nào được áp dụng trên quy mô dân số lớn đến vậy. Tôi không nghĩ biện pháp đó hiệu quả, nhưng ít nhất có thể làm chậm sự lây lan", Bogoch nhận định.
Chuyên gia này gợi nhắc đại dịch SARS (hội chứng hô hấp cấp tính nặng) hồi năm 2002 - 2003, khởi phát từ Hong Kong và lan tới 37 quốc gia, cũng do một chủng virus thuộc họ corona. Để đối phó dịch bệnh, chính phủ Canada đã cách ly khoảng 25.000 cư dân trong khu vực Toronto mở rộng. Tuy nhiên, nỗ lực này cuối cùng gây lãng phí ngân sách và nhân lực bởi không phát hiện ca bệnh nào.
Biện pháp hạn chế di chuyển hoặc phong tỏa đã được áp dụng hàng thế kỷ nhằm ngăn chặn các dịch bệnh truyền nhiễm. Trong đợt bùng phát dịch Ebola ở Tây Phi hồi năm 2014, Sierra Leone áp lệnh phong tỏa toàn quốc trong ba ngày để đội ngũ y tế tới từng nhà tìm kiếm trường hợp nhiễm bệnh.
Tuy nhiên, không phải lúc nào cách này cũng đạt hiệu quả cao. Hồi năm 2009, khi dịch cúm A/H1N1 xuất hiện, một số quốc gia áp lệnh hạn chế các chuyến bay đến và đi từ Mexico. Một nghiên cứu hai năm sau đó chỉ ra rằng nó chỉ giúp dịch bệnh lan sang các nước khác chậm hơn khoảng ba ngày.
"Những biện pháp hạn chế đó không giúp ngăn chặn dịch bệnh. Virus có khả năng lây lan thành quy mô đại dịch trong thời gian ngắn", các tác giả của nghiên cứu trên viết.
Trước đó, một nghiên cứu vào năm 2006 về các biện pháp ngăn chặn dịch cúm gia cầm H5N1 cũng kết luận "việc hạn chế di chuyển sau khi phát hiện dịch bệnh có khả năng trì hoãn quá trình lây lan một khoảng thời gian ngắn, nhưng không tác động tới số lượng ca nhiễm bệnh cuối cùng".
Mặc dù vậy, Jonathan Ball, giáo sư ngành virus học tại Đại học Nottingham, Anh, vẫn ủng hộ biện pháp phong tỏa. "Cho đến khi tình hình được làm rõ hơn, tôi nghĩ phong tỏa là cách đối phó hợp lý. Bất cứ động thái nào nhằm giới hạn di chuyển khi dịch bệnh diễn ra đều sẽ phát huy hiệu quả", Ball nói, nhưng lưu ý chính quyền nên đặt ra giới hạn thời gian với lệnh phong tỏa.
Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán tính đến ngày 23/1.
Bấm vào ảnh để xem đầy đủ
.
